Last updated: 05-06-2008
Welkom achter de schermen. In dit kwaliteitsjaarplan willen wij u op de hoogte brengen van onze plannen en doelen voor het komende jaar. Op deze manier kunt u een kijkje nemen achter de schermen van onze dienstverlening. Wij hopen dat dit de basis voor een sterkere samenwerking tussen ons en u zal vormen. En natuurlijk is het de bedoeling dat u in de toekomst met onze zorgverlening nog meer tevreden zult zijn.
Even voorstellen. Indien u voor het eerst een kwaliteitsjaarplan van onze Apotheek voor u heeft, maakt u in dit jaarplan met behulp van de profielschets in grote lijnen kennis met onze Apotheek en onze manier van zorgverlening.
In onze visie op verantwoorde farmaceutische zorg leest u wat wij als onze persoonlijke uitdagingen in het farmaceutisch zorgverlenerschap zien, wat de toegevoegde waarde van onze Apotheek is en wat wij als team op langere termijn willen bereiken.
Plannen vanuit verschillende invalshoeken. Wij streven naar ontwikkeling van de Apotheek op verschillende gebieden. Zo besteden we aandacht aan farmaceutische patiëntenzorg, doelmatig geneesmiddelgebruik en aan de interne organisatie van de Apotheek. Vanuit deze verschillende invalshoeken maken wij elk jaar nieuwe plannen. In dit kwaliteitsjaarplan hebben wij voor elk van deze drie invalshoeken plannen gekozen. Deze leggen wij kort uit, beschrijven de manier van uitvoering en de verwachte uitkomsten, zowel voor ons als voor u.
Uw mening telt. Natuurlijk verwachten wij resultaten van onze plannen. Wij zijn ook benieuwd wat u er als patiënt, patiëntenvereniging, zorgverzekeraar of collega zorgverleners van vindt. In het komende jaar willen wij uw mening hierover peilen. Wij vinden dat een plan pas succesvol is afgerond, indien de doelgroepen daadwerkelijk tevreden zijn met het resultaat.
Wordt vervolgd. Het vervolg kunt u over één jaar nalezen in ons kwaliteitsjaarverslag. Hierin beschrijven wij wat wij uitgevoerd en bereikt hebben en welke commentaren, tips, klachten of complimenten u gegeven heeft. Naar aanleiding hiervan stellen wij een volgend kwaliteitsjaarplan op met nieuwe plannen en doelen. Zo blijft u op de hoogte van onze plannen en ons streven naar continue verbetering van onze zorgverlening.
Ons kwaliteitsjaarplan komt regelmatig uit. Mogen wij u als vaste lezer begroeten of blijven behouden ?
Het team van uw Apotheek. Asklepios in Strijen
De Apotheek is sinds 1983 gevestigd in Strijen. Sinds 1983 werkt hier dezelfde beherend apotheker. Het staat momenteel uit negen assistenten waarvan er drie fulltime werken (totaal 6,8 fte's)en 6 personen hulppersoneel, zonder wie we alles niet schoon en netjes en administratief juist kunnen uitvoeren. De assistenten hebben naast de algemene taken alle hun eigen aandachtsgebieden.
Het verzorgingsgebied van de Apotheek bevat de gemeente Strijen.
De leeftijdsopbouw ligt bijna op het landelijk gemiddelde.
Bij mensen die de deur niet meer uitkunnen worden hun medicijnen thuis bezorgd. Onze vaste bezorgers komen dus bij veel mensen thuis en helpen ze daarbij ook nog wel eens met andere klusjes, die niets met de apotheek te maken hebben.
De Apotheek verzorgt met 9000 patiënten het landelijk gemiddelde per apotheek. De werkdruk ligt onder het landelijk gemiddelde van een plattelandsapotheek. We zorgen er dan ook voor dat we veel tijd voor de mensen hebben. 80% van de recepten zijn afkomstig van de drie ons omringende huisartsenpraktijken. Met de drie huisartsen die hier werken onderhouden wij goede contacten. Dit geldt ook voor onze collega apothekers uit de zes overige apotheken in de Hoekse Waard, met wie wij een gezamenlijke dienstregeling hebben.
Recepten van specialisten komen in dorpsapotheken minder voor, omdat patiënten toch meer de voorkeur aan de huisarts geven. De specialisten komen uit 8 verschillende ziekenhuizen, zijn daardoor zeer divers en daardoor is er ook geen band met al die ongeveer 1000 specialisten op te bouwen.
Het Farmaco Therapeutisch Overleg (FTO) met onze collega apothekers en de huisartsen vindt zes keer per jaar plaats in een open en prettige sfeer. Voorbereiding vindt bij toerbeurt plaats door een koppel van een apotheker en een huisarts. Het FTO overleg fungeert in dit gebied al heel lang op niveau 4, dat wil zeggen in alle openheid met grafieken van voorschrijven per arts. Met algemene stemmen worden de onderwerpen voor de FTO’s van elke jaar bepaald.
De gegevens komen uit het eigen apotheek systeem en we kunnen cijfers bij het SFK opvragen.
We streven ernaar om bij elk FTO onderwerp te bezien welke preventieve maatregelen we kunnen treffen. Dat kan resulteren in een hoger geneesmiddelengebruik maar daardoor in een lagere morbiditeit en mortaliteit.
Computersysteem:
Alle apotheken en de dienstapotheek in de Hoekse Waard werken met hetzelfde systeem. Dit heeft met name tijdens de avond en weekenddiensten meerwaarde, maar ook bij verhuizingen.
De apotheken proberen dit gezamenlijke systeem telkens weer te verbeteren en zuiver te houden.
De kwaliteit zou verder verhoogd kunnen worden indien de huisartsenpost en meer huisartsen ook op dit systeem aansluiten. Een aantal huisartsen is al jaren hierop aangesloten, waarbij zelfs in enkele dorpen 100% van de artsen op hetzelfde systeem zijn aangesloten.
In die dorpen is de meerwaarde al bewezen.
De grootste zorgverzekeraar in de regio zou wellicht hierbij kunnen faciliteren, maar tot nu toe hebben we daar nog geen actie van gezien.
Tot nu toe zijn alle kosten van integratie volledig gedragen door de zeven apotheken, hiertegenover staat een kwaliteitstoename ten behoeve van de patiënt maar geen kostenreductie voor de apotheken.
Kwaliteitskring
De 7 apotheken van de Hoekse Waard vormen samen de Kwaliteitskring Apotheken Hoekse Waard.
Als Kwaliteitskring willen we ook in 2008 jaarlijks nascholingscursussen gegeven aan alle apothekersassistentes. In de kwaliteitskring willen we elkaar op de hoogte blijven houden van belangrijke FTO ontwikkelingen.
De samenwerking met de verzorgingshuizen in de Hoekse Waard willen we intensiveren alhoewel de huizen momenteel hun aandacht richten op alle interne bouw en verbouwwerkzaamheden. Het overleg over levering en medicatie willen we uitbouwen en weer nascholingen aanbieden.
Bij twee apotheken loopt een pilot-polyfarmacie en zodra de huizen weer op orde zijn hopen we die resultaten in de andere apotheken te kunnen gebruiken.
Van de helft van de bewoners van de verzorgingshuizen wordt nu elk kwartaal de medicatie gescreend. De andere helft wordt jaarlijks gescreend. Ook deze bewoners willen we ieder kwartaal gaan screenen wat het eenvoudigst wordt in combinatie met een leveringsstructuur in medicatie-dagzakjes.
Ook voor 2008 staat een nascholing over diabetes en een prikdag en meerdere metercontrole dagen op het programma en een nascholing over incontinentie.
Daarnaast zorgen we ervoor dat de behaalde certificering behouden blijft.
Landelijke apotheekweken
De apotheek wil elk jaar aan de landelijke apotheekweken blijven meedoen. Door het organiseren van voorlichtingsbijeenkomsten en door de bewuste patientengroep op te roepen en individuele gesprekken te hebben. Voor 2008 is het onderwerp van de apotheekweek nog niet bekend.
Toegankelijkheid
De fysieke toegankelijkheid van de apotheek is nu goed geregeld. Daar hoort bij, de groepstrainingen die we met het personeel hebben hoe we mensen in de apotheek zo goed mogelijk te woord kunnen staan.
Het team van onze apotheek streeft ernaar om farmaceutische patiëntenzorg in de dagelijkse werkzaamheden te integreren om zo de therapietrouw, de omgang met het ziektebeeld, de gezondheid en de levenskwaliteit van de patiënten te verbeteren. Ook besteden wij veel aandacht aan het voorkomen en signaleren van bijwerkingen.
Hierbij is de attitude van het gehele team belangrijk. Wij streven ernaar om iedere patiënt als persoon met individuele behoeften te bejegenen en om nauw samen te werken met andere zorgverleners, patiëntenverenigingen en zorgverzekeraars. In deze samenwerking neemt de patiënt met zijn belangen de centrale plek in. Het maakt voor ons niet uit of de patiënt voor een doosje paracetamol komt of heel veel geneesmiddelen haalt. Iedereen wordt met dezelfde zorgvuldigheid behandeld en iedereen krijgt evenveel aandacht.
Wij zijn ons bewust van het spanningsveld tussen goede zorgverlening en de daaraan gerelateerde kosten. De Apotheek draagt actief bij aan de bevordering van doelmatig geneesmiddelgebruik, bijvoorbeeld door het begeleiden van patiënten bij hun geneesmiddelgebruik en het adviseren van de huisartsen bij het voorschrijven.
Een continue ontwikkeling van de eigen professionele deskundigheid en gestructureerde verbeteringen in onze interne organisatie zijn noodzakelijk om dit alles te kunnen bewerkstelligen. Plannen uit vorige jaren proberen we blijvend te implementeren in onze bedrijfsvoering.
In de huidige tariefopbouw betekent het wel dat extra zorg aan patiënten en extra apotheekweken niet uit het tarief bekostigd kunnen worden. Hiervoor zijn de inkoopkortingen die de apotheek behaalt hard nodig. Sinds 2004 zijn de inkoopkortingen behoorlijk afgenomen en de claw-back is toegenomen. Dit effect was goed merkbaar en de verwachting is dat het tarief in 2008 niet zal stijgen. We zijn benieuwd of de gedifferentieerde tariefstructuur ingevoerd gaat worden en hoe we hiermee de kwaliteit verder kunnen gaan verbeteren.
Toch volgt het hele team elk jaar vele nascholingscursussen om de kennis en vaardigheden op peil te houden of te vergroten.
De apotheek heeft al jaren spreekuren en wenst dit ook te behouden.
1. Screening van patientengroepen.
Elk jaar worden een aantal patientengroepen extra gescreend. Dat willen we blijven doen zoals genoemd in het verslag van 2007.
2a. Als project willen we osteoporose preventie blijven volgen.
De apotheek doet mee aan een landelijk FPZ project met betrekking tot osteoporosemedicatie.
In het Pharmo rapport (2002) wordt beschreven, dat veel gebruikers van chronische medicatie niet therapietrouw zijn en vroegtijdig de medicatie staken. Het rapport geeft zelfs aan, dat 70% van de gebruikers van osteoporose medicatie al in het eerste jaar is gestopt. Het is een uitdaging voor onze apotheek om dit medicatiegebruik te verbeteren. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met Stichting Health Base in Houten, geneesmiddelenfabrikant Merck Sharp & Dohme en met circa 50 andere apotheken in heel Nederland.
De voorbereiding van dit traject is al in februari (maart) 2006 gestart. In de apotheek werken we met protocollen om informatie en instructie te geven bij iedere eerste verstrekking van osteoporosemedicatie. Bij de tweede verstrekking wordt het geneesmiddelengebruik geëvalueerd. Deze eerste en tweede uitgifte begeleidingsteksten zijn onderdeel van de EUB/TUB module van het Pharmacomsysteem. Het apotheekinformatiesysteem (AIS) signaleert automatisch een eerste of tweede uitgifte.
Door deze EUB en TUB geprotocolleerd vast te leggen in het EPD (elektronisch pharmaceutisch dossier) zorgen we ervoor dat er signaal verkregen wordt, als de medicatie bij de patiënt op is en er een nieuw recept moet worden aangeboden. Als er geen nieuw recept aangeboden wordt, start de FPZ interventie door de apotheek: in overleg met de apotheker wordt contact opgenomen met de patiënt om te informeren naar het medicijngebruik. Op dit moment kan opnieuw informatie over de medicatie worden gegeven of instructie voor goed gebruik. Bijwerkingen en andere geneesmiddelgebonden problemen kunnen worden besproken en/of opgelost.
Door deze twee functies van het AIS steeds te gebruiken, verbetert de apotheek de start van het gebruik van osteoporosemedicatie. Vervolgens wordt ieder kwartaal de medicatie van al deze starters in kaart gebracht met behulp van specifieke selecties in de Q-module. Als het geneesmiddelengebruik daar aanleiding toe geeft, dan wordt een vergelijkbare FPZ interventie gestart om problemen met de medicatie te bespreken met de patiënt en zo mogelijk op te lossen.
De apotheek heeft een nulmeting uitgevoerd om het gedrag van de startende gebruikers van osteoporose medicatie in 2004 in kaart te brengen. Het osteoporose project heeft als doel de resultaten van 2004 met 30% te verbeteren.
Om de starters in 2006 een volledig jaar te kunnen volgen zal het project duren tot eind 2008. De resultaten van onze apotheek kunnen dan gespiegeld worden met de resultaten van de andere deelnemende apotheken. Het project wordt begeleid door de Stichting Health Base. Gedurende 2006 zal de apotheker deelnemen aan drie bijeenkomsten om de kennis met betrekking tot osteoporose, de medicatie, de FPZ interventie en de modules van het Pharmacomsysteem te optimaliseren.
In onze eerste resultaten blijkt dat 90% de medicatie goed inneemt en dat bij 10% extra motivatie nodig is.
Wel is het zo dat ongeveer 20% vroegtijdig stopt, maar dan om heel duidelijke redenen.
Het verdiend aanbeveling dit belangrijke project voorlopig voort te zetten.
Omdat het project nu goed loopt gaan we bezien of we het blijvend behouden.
Het project voor gastroprotectie is in 2006 opgezet en draait. Inmiddels is ook extra voorlichting aan de huisartsen gegeven en zijn er duidelijke afspraken met de huisartsen gemaakt. Dit lijdt tot duidelijke resultaten die we willen voortzetten.
Ook is extra voorlichting aan de patienten voorlopig nog nodig.
De artsen zullen ook terugkoppeling moeten blijven krijgen omdat de patientengroep steeds veranderd.
2c. We willen het project ‘foliumzuur bij zwangerschap’ blijven draaien.
In het verleden heeft de apotheek daar veel aandacht aan besteed en in 2006/2007 is het weer met veel media aandacht opgestart. We willen nu op elke pil verpakking een sticker plakken en jaarlijks bij alle pil verstrekkingen extra informatie meegeven.
3a. Substitutie
Ter bevordering van doelmatig geneesmiddelgebruik blijven wij streven naar beschikbaarheid van een bio-equivalent generiek of parallelle geneesmiddelen ter substitutie van het specialité. De via de SFK beschikbare kengetallen geven aan dat onze substitutiegraad boven het landelijk gemiddelde ligt.
Wij blijven echter aandacht besteden aan de wijze waarop wij met substitutie omgaan en onze totale substitutiegraad verder proberen te verhogen. Sommige geneesmiddelen liggen heel gevoelig voor substitutie, dus die zullen we voorlopig met rust laten.
We zien dat het een continu proces is.
Het team zal continu getraind worden om op een overtuigende manier aan de patiënt uit te leggen wat substitutie nu precies is. De bedoeling is dat actuele zaken binnen een week gecommuniceerd worden aan alle assistentes, zodat de patiënt altijd kan beschikken over de nieuwste informatie.
Voor 2008 willen we weer streven naar veel vertrouwen van de patiënt.
Binnen het FTO, maar ook tussendoor willen we de artsen blijven voor zien van farmaco-economische informatie.
De voorlichting aan de patiënt wat het werkzame deel is in een geneesmiddel en wat vulstoffen willen we als continu project zien.
We hopen daarmee veel onduidelijkheid weg te halen.
Op de bijsluiters wordt echter nog steeds over hulpstoffen gesproken, waardoor de cliënt denkt dat deze stoffen bijdragen aan de werking. In feite zijn het vulstoffen om het geneesmiddel een hanteerbare vorm te geven zoals een tablet, een drankje of een creme.
Verder zullen we de patiënt blijven motiveren om onbegrijpelijke vergoedingsbeslissingen aan de overheid te melden. Een voorbeeld is paracetamol en ibuprofen 400mg. Twee uitstekende eerste keus middelen die niet meer vergoed worden. Alle alternatieven die nu worden voorgeschreven zijn veel duurder, maar voor de meeste patiënten niet beter.
3b. Ontwikkeling van de geneesmiddelkosten
In Strijen was er een lichte stijging van het aantal voorschriften door de vergrijzing en de betere preventie.
In 2007 waren de kosten per voorschrift gelijk gebleven maar de totale kosten waren toegenomen door enkele patienten met zeer dure middelen. Op deze hele duren hebben de huisartsen en de apotheek geen invloed.
Voor 2008 streven we naar een gelijk blijven van de kosten, wanneer we de hele dure middelen buiten beschouwing laten. De kosten per voorschrift proberen we gelijk te houden.
We zullen proberen te voorkomen dat artsen de patiënten niet onnodig op nieuwere en duurdere middelen overzetten.
4. Blijvende begeleiding van slaapmiddelen
Begeleiding van verkeerd gebruik van cara middelen
Juist gebruik van antidepressiva
Screening van alle middelen bij diabetes type I en II
Uitgangspunt voor de grootste kosten reductie: niet voorschrijven bespaard meer dan substitutie. Maar niets voorschrijven kan soms ook averechts werken.
Slaapmiddelen en rustgevende middelen:
Deze worden vaak continu gebruikt. Bij een aantal, met name oudere mensen zien we soms een bovenmatige toename van het gebruik. Bekend is dat een slaapmiddel na langere tijd minder gaat werken en dat gecombineerd met het feit dat een ouder iemand minder slaap nodig heeft en van nature de droomslaap minder diep is denken vaak ouderen meer slaapmiddelen nodig te hebben.
Volgens onderzoek moeten ouderen vanaf 65 jaar van de benzodiazepines juist minder gaan gebruiken.
Om het valrisico te beperken zoeken we nu jaarlijks uit welke middelen hierbij het grootste risico geven en met de huisartsen bekijken of deze medicatie gewijzigd kan worden.
Onjuist gebruik van cara-middelen.
Cara kan op verschillende manieren behandeld worden. Bij een eerste en tweede uitgifte wordt dat altijd uitgelegd. Onjuist gebruik van cara-middelen in de bestaande populatie is enige jaren geleden in samenwerking met de artsen al aangepakt en heeft tot goede resultaten geleid. Daarnaast zijn er echter mensen die al voordat ze in deze apotheek kwamen cara-middelen gebruikten maar ook mensen die na jaren goed gebruik ineens terugvallen in onjuist gebruik.
Met name producten als salbutamol en Bricanyl geven aanleiding tot problemen. Opzich goede middelen, maar door het werkingsmechanisme hechten mensen zich sterk aan de middelen en laten hun preventieve medicatie dan staan.
De begeleiding in stappen is dezelfde als van hierboven met de slaapmiddelen, hetgeen goed werkt maar continu aandacht van het team vereist.
Als uitleg hebben we drie verschillende informatiefolders geschreven in een trend die ook aansluit bij de instructies van de huisartsen.
De extra zorg voor cara patiënten blijkt een continu probleem te zijn. Het is niet zo dat het eenmalig projectmatig aangepakt kan worden. Er komen steeds weer nieuwe patiënten bij die extra aandacht blijken nodig te hebben.
We gaan het nut van de begeleiding weer evalueren.
Juist gebruik van antidepressiva
Er zijn inmiddels veel mensen die antidepressiva gebruiken. Uit onderzoek blijkt ook dat er veel mensen in aanmerking komen voor antidepressiva gebruik. Al jaren geleden is besloten om op het veilig gebruik van antidepressiva te letten. In FTO verband is toen afgesproken om voor maximaal en maand mee te geven. We willen dit jaar patiënten er nog beter op wijzen dat ze nooit op eigen initiatief mogen stoppen en als gestopt wordt in een periode van ongeveer twee maanden af te bouwen in overleg met de apotheek.
Juist gebruik van antidepressiva betekent minimaal een jaar gebruiken.
Diabetes vormt een steeds groter probleem. Daarnaast komen er nieuwe middelen en richtlijnen.
In 2008 willen we deze groepen patienten blijven screenen en aanbevelingen doen aan de huisartsen om medicatie soms aan te passen.
4b. Blijven monitoren van combinaties en preventie
De apotheek wil ook in 2008 de blijvende projecten uitvoeren en indien nodig nieuwe toevoegen.
In het jaarverslag 2007 staat een selectie van de uitgevoerde acties vermeld.
In het verslag of jaarplan zetten we om privacy redenen niet altijd alle acties.
4c. Intensievere samenwerking met enkele collegae
We willen in 2008 met intensievere samenwerking met 3 collegae verder uitbouwen. We hopen dat deze samenwerking een vergroting va de service aan de patiënt kan geven. We merken nu al dat iedere apotheker zijn speciale kwaliteiten heeft en dat een bundeling van deze kwaliteiten meer mogelijk maakt.
5a. Certificering van de apotheekorganisatie
Het is de bedoeling om de behaalde certificering ook in 2008 te behouden.
Hiertoe zal de Kema weer komen om alle zorgprocessen in de apotheek te beoordelen.
Voor het komend jaar zal dit wederom een extra inspanning gaan vergen van het personeel om alles uit te voeren.
5b. Prestatiemeting van de leverancier van medische hulpmiddelen
en uitbreiden naar de reguliere leveringen.
Omdat de apotheker verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de door hem verstrekte geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, betrekt de Apotheek alle goederen en diensten van betrouwbare leveranciers. Naar aanleiding van de HKZ- richtlijn 'Leveranciers' zijn wij procedures aan het opstellen voor ons kwaliteitszorgsysteem waarmee wij een zorgvuldige selectie en een regelmatige prestatiebeoordeling van onze leveranciers willen waarborgen.
Dit jaar willen wij de prestatie van onze leverancier van hulpmiddelen verder gaan controleren. Hiervoor bekijken wij of zij de afspraken over de door hun aangeboden cursussen nakomen en houden wij gedurende drie maanden de snelheid van en de problemen omtrent de leveringen bij. De uitkomsten zullen mede bepalen of wij de relatie met deze leverancier langer willen voortzetten of op zoek gaan naar een andere leverancier voor hulpmiddelen.
Ook willen we prijstechnisch bezien of we de speciale lage prijzen die we al rekenen aan patiënten die hun teststrips niet van de verzekering vergoed krijgen op het lage niveau van eind 2006 kunnen houden.
6. Stroomlijnen van de patientmutatieverwerking van ziekenfondsen
De patientmutaties zijn tijdens de receptverwerking via Vecozo te raadplegen. Dat voorkomt veel onjuiste declaraties. Liever zouden we zien dat we de mutaties vooraf klaar te kunnen hebben, maar met name in de maand januari blijkt dat niet haalbaar te zijn.
We streven ernaar alle genoemde onderwerpen te implementeren en daarnaast ook alle onderwerpen en verandering in regels die in 2008 ongetwijfeld weer op de gezondheidszorg en de apotheek af komen, te implementeren.
Uitgangspunt blijft dat de patiënt op de juiste manier en vlot geholpen moet worden. De administratieve zaken in de apotheek zijn weliswaar belangrijk, maar geen hoofdzaak. Wij zijn er voor de patiënt en de patiënt is er niet voor de administratie van de apotheek en de apotheek is er op zijn beurt weer niet voor de administratie van de verzekeringen.
Juist de verzekeringen zijn er voor de patiënt en die moeten mogelijk maken dat zorgverleners
de cliënten optimaal kunnen helpen. Wij willen gestructureerd te werk blijven gaan op het gebied van bijvoorbeeld de ontwikkeling van onze deskundigheid, de samenwerking met collega apothekers en de uitvoering van onze zorgtaken.
Dit komt ook tot uiting in ons kwaliteitszorgsysteem. Middels dit systeem beschikken wij over een structuur om de uitvoering van onze plannen te controleren en te sturen.
Een onzeker punt blijven de maatregelen die de overheid op termijn zou kunnen invoeren.
Het is al meermalen voorgekomen dat beleidsvoornemens die uit het FTO voorkomen weer teruggedraaid moeten worden door overheidsmaatregelen.
We hopen erop dat toekomstige plannen van overheid en zorgverzekeraars op tijd worden aangekondigd zodat we deze goed kunnen implementeren.